De locatie

De ontsporing vond plaats in de gemeente Houten in een zwakke bocht van 2 kilometer  tussen de stations Schalkwijk en Houten. Deze spoorlijn is in 1952 naar het westen verplaatst, vanwege de aanleg van het Amsterdam-Rijnkanaal en de in gebruikname van de nieuwe spoorbrug. Tegenwoordig is op dit terrein de firma Beelen gevestigd.

Vlak voor de overweg brak de trein in twee delen

Het voorste deel van trein stond stil ten noorden van de overweg met de Poeldijk en het achterste deel ten zuiden van de Poeldijk. Wachtershuisje 9 was in het midden van het ongeval gelegen. De ontsporing begon bij hectometerpaal 10.300 en liep door tot 10.700.

Locatie spoorwegongeluk 1917 op Bonnekaart


De Bonnekaart uit ongeveer 1900 is hierboven afgebeeld. De rode vierkantjes op de spoorlijn zijn hectometerpalen. Geel is ongeveer de locatie van de gebroken trein. Noord is boven.

20161109_141746

De tekening hierboven is uit het officiële rapport. Klik voor een vergroting.

Links zijn de eerste 8 wagons richting Houten zichtbaar. Rechts zijn de 8 wagons richting Schalkwijk ingetekend. In het midden is de overweg met de Poeldijk en brug over de Houtense of Goysewetering te zien. Het oosten is boven. De bocht van 2 kilometer is zo flauw, dat de spoorbaan ogenschijnlijk recht is. Verder naar rechts zijn onbewaakte spoorovergangen die tussen verschillende weilanden in lagen. Bij een enkele overgang stond een wegwerker.

Locatie spoorwegongeluk 1917 in de huidige tijd

Doordat de locatie van de overweg, de ligging van de spoorweg en het ongeluk is ingemeten (waar stond welke wagon), is de locatie van het ongeluk te achterhalen.

Onderstaande kaart toont de ligging van de wagons op het terrein van Beelen. Dankzij de hectometerpalen (rode stippen) en de overweg (bruin) en de wetering (blauw) is tot op enkele meters nauwkeurig te bepalen waar welke wagon was. De grootste ravage speelde zich af achter het huidige woonhuis.

Locatie spoorwegongeluk 1917 volgens Google Maps

Nu is bovenstaande Google Mapskaart gedateerd, maar wanneer we een luchtfoto erbij halen die ik van een lezer van deze website heb ontvangen, zien we dat er een grote bedrijfshal op de plek van het ongeval staat.

locatietrein4

Van dichtbij:

locatie spoorwegongeluk 1917


Ter plaatse in november 2016 zien we een inspiratieloze locatie. Links op de foto de oude Poeldijk en rechts een hek op de plek waar de overweg was. Midden op de achtergrond stond het tweede deel van de ontspoorde trein.

locatie spoorwegongeluk 1917


Wanneer we bij het Amsterdam-Rijnkanaal staan, zien we dat de oude spoorwegsloot nog op zijn plaats ligt. Even voorbij de groene containers bij de bomen, stonden de koninklijke rijtuigen.

In september 2018 is in het blad Het Kromme-Rijngebied een artikel van 27 pagina’s verschenen over 150 jaar Staatslijn H. U kunt deze uitgave downloaden.