De ontsporing

Even na 4.10 uur Amsterdamse Tijd nadert Trein 4 vanaf Schalkwijk de overweg aan de Poeldijk. De trein met zestien wagons heeft een lengte van 300 meter en neemt de flauwe bocht met een snelheid van 82 kilometer per uur.

In 15 seconden stond de trein van 300 meter lengte stil

Op de locomotief LOC 716 zijn aanwezig machinist Weijers, ondermachinist Schuller en werktuigkundige Bakhoven. Zowel Bakhoven als Weijers voelen vlak voor de overweg een ogenschijnlijk onschuldig licht schokje.

Het schokje is voor de machinist aanleiding om langs de trein naar achteren te kijken, zoals machinisten vaker doen in een bocht. Hij ziet dat midden in de trein een rijtuig een slingerende beweging maakt. Direct daarop trekt hij aan de noodrem en na maximaal 15 seconden staat de locomotief na een remweg van 250 meter stil.

Flinke ravage na ontsporing

Van de 16 treinstellen zijn de eerste vier wagons en de laatste wagon niet ontspoord. Maar daartussen staat alles naast de rails. Een wagon blijkt op zijn kant te liggen en twee wagons zijn schuin meegetrokken.

Na het achtste treinstel is de trein gebroken. De andere acht wagons inclusief die waar de Koningin en haar staf inzit, staan 75 meter verderop stil. Nog voor de overweg met de Poeldijk, de plek waar de machinist aan de rem trok.

Ontsporing koninklijke trein
(Collectie Spoorwegmuseum)

Door de ontsporing verandert het gehele gebied in een zware stofwolk die pas na enkele minuten neerslaat. De stofwolk is vanaf Station Houten te zien. Mensen kruipen uit de omgeslagen trein via de raampjes, die vanwege het warme weer open staan. Ook de Koningin komt in haar witte mantelpak uit de treinwagon. Haar wagon is ontspoord, maar is niet omgeslagen.

Een fotograaf die meerijdt vanaf de inspectie eerder die dag, pakt zijn laatste fotografische plaat die hij bij zich heeft en maakt direct na het ongeluk een onscherpe foto. Deze foto wordt in het tijdschrift Het Leven Geillustreerd gepubliceerd. Drie witte stipjes en een kruisje van de redactie moeten duidelijk maken aan de lezers van het het blad, waar de Koningin op de foto staat.

Volgtrein

Op dat moment is ook de volglocomotief 4526 gearriveerd. Een van de eerste personen die de machinisten tegenkwamen was de Koningin die op dat moment om een verbandkist vroeg aan haar hofhouding.

De gewonden worden direct geholpen door twee artsen die in de trein aanwezig zijn. Een chirurg uit Amsterdam en een militaire arts. De Koningin die uitermate kalm is, verbindt ook een slachtoffer die buiten bewustzijn is geraakt. In totaal zijn er elf personen die licht gewond raken. Gezien de ernst van het ongeluk is het een wonder dat er geen meer of ernstigere slachtoffers zijn.

In september 2018 is in het blad Het Kromme-Rijngebied een artikel van 27 pagina’s verschenen over 150 jaar Staatslijn H. U kunt deze uitgave bestellen op de website van de Historische Kring Tussen Rijn en Lek.¬†